Ver van de grote nationale verhalen beleefde de Thiérache de bezetting op het niveau van het dorp: bewaking, schaarste, stille solidariteit en lokale verzetsdaden. Deze ruimte brengt de voorwerpen en documenten samen die dat verhaal vertellen, zoals het zich rond Momignies afspeelde.
In Momignies is de Franse grens nooit ver weg — en net dat verandert alles. Controleposten, avondklok, opeisingen: de bezetter houdt de streek nauwlettend in de gaten, precies omdat ze een uitweg biedt. In de boerderijen en dorpen wordt die nabijheid een risico dat iedereen deelt: elk gebaar van solidariteit, elke bewaarde stilte, stelt een hele familie bloot aan verklikking of represailles.
Zoals elders in bezet België organiseerden inwoners van de streek zich: informatie doorgeven, iemand die gezocht werd een nacht onderdak bieden, een clandestien blaadje drukken en verspreiden. Op het eerste gezicht niets spectaculairs — maar elk van die gebaren veronderstelde absoluut vertrouwen tussen buren, en een risico dat weinig officiële verhalen de moeite hebben genomen te bewaren.